Η ΕΚΕ μέσα από τα μάτια των start ups

Η κοινωνική επιχειρηματικότητα και το «πράσινο» επιχειρείν είναι έννοιες βαθιά χαραγμένες στην κουλτούρα του startup οικοσυστήματος

 

Της Μαρίας Ακριβού

Μπορεί μια μεγάλη μερίδα ελληνικών και πολυεθνικών επιχειρήσεων που κουβαλούν στην πλάτη τους δεκαετίες εμπειρίας, να ανακαλύπτει τώρα τη σημασία της εταιρικής υπευθυνότητας, δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και με τις νεοφυείς επιχειρήσεις, οι οποίες, στην πλειονότητά τους, είναι από τη σύστασή τους κοινωνικά υπεύθυνες. Έννοιες όπως η κοινωνική επιχειρηματικότητα και το «πράσινο» επιχειρείν είναι βαθιά χαραγμένες στην κουλτούρα ενός οικοσυστήματος που ετοιμάζεται πυρετωδώς για την επόμενη μέρα και αποτελείται από ανθρώπους με όραμα, δίψα για γνώση και πάθος να αλλάξουν τον κόσμο μέσα από καινοτόμες υπηρεσίες και προϊόντα. Εκπρόσωποι της ελληνικής start up σκηνής μιλούν για την ΕΚΕ, εκφράζουν τις σκέψεις αλλά και τις αγωνίες τους για τα περιθώρια που στενεύουν και για τη στροφή 360 μοιρών που πρέπει να γίνει πριν να είναι πολύ αργά!

Starttech Ventures

Η κοινωνική επιχειρηματικότητα είναι μια ιδιαίτερα παρεξηγημένη έννοια. Πολλοί τη συγχέουν με τις χορηγίες ή τις διαφορές αγαθοεργίες. Στην πραγματικότητα όμως είναι μια φιλοσοφία που μας οδηγεί προς τον "συμμετοχικό καπιταλισμό" (stakeholders capitalism), ο οποίος δημιούργησε το οικονομικό θαύμα των μεταπολεμικών ΗΠΑ, εν αντιθέσει προς τον "μετοχικό καπιταλισμό" (shareholders capitalism) που κυριάρχησε τα τελευταία τριάντα χρόνια και οδήγησε στην καταστροφή του περιβάλλοντος και στο τεράστιο χάσμα μεταξύ του κορυφαίου 1% και της μεσαίας τάξης. Υπ' αυτήν την έννοια είναι ένα φαινόμενο που αξίζει μεγάλης προσοχής και η κοινή πεποίθηση είναι πως επιχειρήσεις που εφαρμόζουν σοβαρά μια τέτοια στρατηγική εν τέλει θα κυριαρχήσουν.

Δημήτρης Τσίγκος, Ιδρυτής Starttech Ventures

Οι Σκανδιναβικές χώρες προηγούνται μακράν των υπολοίπων στα ζητήματα αυτά. Είναι μοντέλα που ο υπόλοιπος κόσμος οφείλει να αντιγράψει και κατά την γνώμη μου αργά ή γρήγορα θα το κάνει. Όσον αφορά τις νεοφυείς επιχειρήσεις βέβαια, πρέπει να δούμε τα πράγματα από ένα πρίσμα ρεαλισμού. Όπως ένας ιδιώτης πρέπει πρώτα να αποκτήσει μια βασική οικονομική υπόσταση για να μπορέσει να βοηθήσει τους γύρω του, έτσι και μια νεοφυής επιχείρηση πρέπει πρώτα να βρει ένα business model που αποδίδει - το οποίο βεβαίως πρέπει να έχει χαρακτηριστικά βιωσιμότητας - και μετά να δει τι θα κάνει για τα καθήκοντα της προς το ευρύτερο σύνολο.

 

Αντίθετα, οι επιχειρήσεις scale-up είναι εκείνες που έχουν τόσο υποχρέωση όσο και συμφέρον να δραστηριοποιούνται ενεργά τόσο στην προστασία του περιβάλλοντος όσο και στην ευρύτερη υποστήριξη του κοινωνικού ιστού μέσα στον οποίο λειτουργούν. Η Starttech Ventures παροτρύνει τις κερδοφόρες επιχειρήσεις του χαρτοφυλακίου τους να διαθέτουν ένα ποσό μεταξύ του 0.5% και 1% του κύκλου εργασιών τους στην υποστήριξη ευπαθών κοινωνικών ομάδων, καθώς κρίνουμε πως αυτή είναι η μεγαλύτερη ανάγκη στην Ελλάδα του σήμερα. Οι δράσεις αυτές, που αποφασίζονται από τις εισηγήσεις των εργαζομένων μας, φροντίζουμε να μην ανακοινώνονται καθώς πιστεύουμε ότι αποτελούν εταιρικό καθήκον μας.

Εν κατακλείδι, η εταιρική κοινωνική ευθύνη, η περιβαλλοντικά βιώσιμη ανάπτυξη και συνολικά η ανάπτυξη της συμμετοχικής οικονομίας αποτελούν οριζόντια φαινόμενα που δεν οριοθετούνται σε κλάδους. Το μόνο που επιθυμούμε να σημειώσουμε είναι ότι οι ισχυρότεροι κλάδοι της οικονομίας θα έπρεπε να πρωταγωνιστούν στο πεδίο αυτό.

 Workathlon

Όταν το αντικείμενο ασχολίας σου είναι η καινοτομία, αυτή συνοδεύεται από τη λογική του να προσπαθείς συνέχεια να βελτιώνεις τις υπηρεσίες που προσφέρεις. Ο κοινωνικός και περιβαλλοντολογικός αντίκτυπος είναι απόλυτα συνδεδεμένοι με την καινοτομία καθώς η ορθότερη διαχείριση πόρων, ανεξάρτητα αν αυτοί είναι φυσικοί ή ανθρώπινοι πόροι, σχετίζεται με την έξυπνη χρήση της τεχνολογίας. Η Workathlon εδώ και δύο χρόνια είναι η μοναδική εταιρεία στην Ελλάδα που συνεργάζεται με ΜΚΟ για την απορρόφηση μεταναστών στον τουριστικό κλάδο. Σε συνδυασμό με τις ΜΚΟ και εκπαιδευτικά ιδρύματα τρέχουμε εκπαιδευτικά προγράμματα κατάρτισης στον τουρισμό και στη συνέχεια βοηθάμε τους μετανάστες να βρουν εργασία.

Κατερίνα Σαντίκου, Ιδρύτρια της Workathlon

Παράλληλα έχουμε συνεργαστεί με εταιρείες, όπως η Coca Cola, στο πρόγραμμα Youth Empowered για την ενημέρωση νέων ανθρώπων σε θέματα που αφορούν την απασχόληση στον κλάδο του τουρισμού αλλά και με εκπαιδευτικά ιδρύματα όπως η σχολή Μωραϊτη και το Αρσάκειο για την ενημέρωση μαθητών. Επίσης, τρέχουμε καμπάνιες με βίντεο στα social media για τις προοπτικές στον κλάδο, αναδεικνύοντας παράλληλα παραδείγματα νέων επαγγελματιών που γίνονται role models για επαγγελματίες του χώρου, ενώ στις ημέρες καριέρας που διοργανώνουμε έχουμε εντάξει fora για την προαγωγή ανθρώπων προτύπων που μπορούν να εμπνεύσουν νέους επιχειρηματίες.

Στο κομμάτι του πράσινου επιχειρείν, έμμεσα, λόγω του ότι τρέχουμε την διαδικασία εύρεσης προσωπικού ηλεκτρονικά, καταργούμε τα έγγραφα και ως εταιρεία φυσικά εσωτερικά έχουμε διαδικασίες για να έχουμε ένα "πράσινο" γραφείο με πρόγραμμα ανακύκλωσης και μείωση της χρήσης πλαστικών. Η κοινωνική επιχειρηματικότητα και το πράσινο επιχειρείν είναι πρωτοβουλίες που παίρνουν το στίγμα τους από την ηγεσία της εκάστοτε εταιρείας.

Σε όλους τους κλάδους υπάρχει δυσκολία όταν αλλάζει ο καθιερωμένος τρόπος λειτουργίας τους. Παρόλα αυτά, οι παραπάνω έννοιες δεν είναι απλώς ένα κίνημα με ημερομηνία λήξης, αλλά μέρος της κουλτούρας μιας εταιρείας. Άλλωστε η κοινωνική επιχειρηματικότητα ξεκινάει από απλά πράγματα που εφαρμόζει στην καθημερινότητά της μια εταιρεία. Ξεκινάει εσωτερικά με τους δικούς της υπαλλήλους και καταλήγει στο τελικό προϊόν που καταναλώνεται από έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται οι εκπαιδεύσεις προσωπικού, η αλλαγή του brand μιας εταιρείας, μέχρι και η προσφορά μέρους των εσόδων ή των προϊόντων της σε κοινωνικά ωφέλιμες δράσεις.

Simple Apps

Οι περισσότερες startup εταιρείες σήμερα ιδρύονται από "Millennians" (νέους που γεννήθηκαν μεταξύ του 1980 και του 2000), με το 76% των ιδρυτών τους να πιστεύουν ότι οι επιχειρήσεις τους έχουν τη δύναμη να κάνουν τη διαφορά στον κόσμο και να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας. Η κοινωνική επιχειρηματικότητα και το «πράσινο» επιχειρείν είναι έννοιες πολύ οικίες στις νεοσύστατες επιχειρήσεις, καθώς τα άτομα που τις αποτελούν έχουν έντονο το αίσθημα της ευθύνης και της συνεισφοράς - τόσο ως προς την κοινωνία, όσο και ως προς το περιβάλλον.

Μάγκυ Κοντού, Συν-Ιδρύτρια SimpleApps

Πολύ συχνά παρατηρείται ότι, ιδιαίτερα οι νέοι ηλικιακά καταναλωτές, θα ταυτιστούν πιο εύκολα με μία εταιρία της οποίας οι αξίες, η ιδεολογία και η συνεισφορά της στο κοινωνικό σύνολο είναι έντονη - συγκριτικά με την αγορά ενός προϊόντος που θα καλύπτει μονομερώς τις ανάγκες τους. Καθώς οι περισσότερες startups εταιρίες θέτουν ως προτεραιότητα το προϊόν/υπηρεσία και τις ανάγκες του πελάτη τους, κατανοούν ότι η στρατηγική ΕΚΕ και το «πράσινο» προφίλ, μπορούν να επηρεάσουν θετικά τους καταναλωτές και να τους δώσουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα έναντι του ανταγωνισμού - αυξάνοντας τις πωλήσεις τους.

Η υιοθέτηση πρακτικών που στηρίζουν την κοινωνική επιχειρηματικότητα και «πράσινο» επιχειρείν δεν περιορίζονται μόνο στο προϊόν, αλλά και στις δράσεις/τακτικές που ακολουθούν οι εργαζόμενοι της εκάστοτε εταιρίας στην καθημερινότητά τους - ιδιαίτερα στο χώρο εργασίας. Για παράδειγμα στην SimpleApps, ως τεχνολογική εταιρία, έχουμε υιοθετήσει έντονα δράσεις όπως η ανακύκλωση, η χρήση ενεργειακά αποδοτικών λαμπτήρων, η μείωση της αλόγιστης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η χρήση χαρτιού έχει σχεδόν αντικατασταθεί από digital εργαλεία. Πολύ συχνά συμμετέχουμε σε μαραθώνιους και πρωτοβουλίες για συλλογή τροφίμων/ειδών πρώτης ανάγκης, που απευθύνονται σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες ή στοχεύουν στην προστασία των ζώων και του περιβάλλοντος.

Φέτος, συζητάμε ότι τα χριστουγεννιάτικα εταιρικά δώρα που θα στείλουμε θα ήταν ιδανικό να συνδέονται με την υποστήριξη μίας κοινωνικής δράσης, με απώτερο στόχο να ευαισθητοποιήσουμε περισσότερο τους συνεργάτες μας. Οι μικρές αλλαγές στην καθημερινότητά μας είναι αυτές που μπορούν να κάνουν τη διαφορά και με μεγάλη αισιοδοξία παρατηρώ ότι αυτήν την στάση υιοθετούν πολλές startup εταιρίες στην Ελλάδα.

*Το αφιέρωμα δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Φιλελεύθερος