Πόσο artificial intelligent είναι οι εταιρείες τεχνολογίας;

Μπροστά στην εύρεση χρηματοδότησης, οι start ups δεν διστάζουν να «βαφτίσουν» τον εαυτό τους ως artificial intelligent! 

 

Της Μαρίας Ακριβού

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι σέξι και πουλάει σαν... ζεστό ψωμί στους τεχνολογικούς κύκλους, εξ ου και η σύσταση ενός ταχύτατα αναπτυσσόμενου ιστού νεοφυών επιχειρήσεων που έχουν επιφορτισθεί με την εκπαίδευση των μηχανών σε σημείο που να μπορούν οι ίδιες να λαμβάνουν αποφάσεις. Παγκοσμίως, οι start ups που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της τεχνολογίας στρέφονται στο Artificial Intelligence (AI), καθώς οι διοικήσεις τους αντιλαμβάνονται ότι αποτελεί το στοιχείο που προσελκύει όχι μόνο το ενδιαφέρον, αλλά και το χρήμα των υποψήφιων επενδυτών. 

Μπορεί μια μηχανή να υποκαταστήσει τον ανθρώπινο παράγοντα, πόσο κοντά βρισκόμαστε στο να δούμε έναν υπολογιστή να αποφασίζει για λογαριασμό μας; Διαθέτουν οι επιχειρήσεις την τεχνογνωσία ώστε να πάνε τεχνολογικά τον πλανήτη στο επόμενο βήμα ή μήπως τα περί ΑΙ είναι μια φούσκα που αργά ή γρήγορα θα σκάσει; 

Μια έρευνα που διεξήχθη από τη MMC Ventures, με έδρα το Λονδίνο, και την οποία δημοσίευσε το δίκτυο CNBC ρίχνει λάδι στη φωτιά και αποκαλύπτει ότι σχεδόν οι μισές από τις 2.830 επιχειρήσεις στην Ευρώπη (40%) ενώ αυτοπροσδιορίζονται ως εταιρείες ΑΙ, στην πραγματικότητα ουδεμία σχέση έχουν με την τεχνητή νοημοσύνη. Οι συντάκτες της έκθεσης εξέτασαν μεμονωμένα τις δραστηριότητες, τις λειτουργίες και τη χρηματοδότηση των νεοσύστατων επιχειρήσεων σε 13 χώρες της Ε.Ε. και τα ευρήματά τους δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο ο όρος AI έχει γίνει κλισέ για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις που επιδιώκουν να προσελκύσουν επενδύσεις και να τοποθετηθούν στο προσκήνιο της τεχνολογικής καινοτομίας. 

Με δεδομένο ότι η γηραιά ήπειρος εισέρχεται στην εποχή του ψηφιακού μετασχηματισμού και της επιχειρηματικότητας που εστιάζει στην τεχνητή νοημοσύνη, μία στις 12 start ups που ιδρύονται θέτει το artificial intelligence στο επίκεντρο της στρατηγικής της και υψηλά στο χαρτοφυλάκιο των υπηρεσιών και των προϊόντων που προσφέρει, όταν το 2013 ήταν μία στις 50. 

Στην έρευνα της MMC επισημαίνεται δε πως οι εταιρείες AI έχουν αυξήσει από το 2015 από 15% έως και 50% τα κεφάλαια που λαμβάνουν στους γύρους χρηματοδότησης, συγκριτικά με τις παραδοσιακές εταιρείες λογισμικού, ενώ κατάφεραν να εξασφαλίσουν και υψηλότερες αποτιμήσεις. 

Στην τεχνητή νοημοσύνη υποτίθεται ότι εισάγεις σε ένα μηχάνημα ένα σύνολο δεδομένων, χάρη στα οποία το μαθαίνεις να κάνει πράγματα. Το επόμενο βήμα είναι να μπορεί να λειτουργεί αυτόνομα, παίρνοντας αποφάσεις σε κρίσιμες στιγμές. 
Ολα αυτά ισχύουν σε θεωρητικό επίπεδο, διότι στην πράξη οι υπολογιστές δεν διαθέτουν, όπως λένε οι ειδικοί στον κλάδο της τεχνολογίας, όλα τα data sets ώστε να πάρουν το ρίσκο και τη σωστή απόφαση. 

Εστω για παράδειγμα ότι μιλάμε για ένα αυτόνομο αυτοκίνητο της εταιρείας Tesla που κυκλοφορεί στους δρόμους, χωρίς να απαιτείται ο χειρισμός του από τον άνθρωπο. Για να μπορέσει να πάρει τη σωστή απόφαση σε μια διαδρομή, να επιλέξει κατεύθυνση ή να αποφύγει μια πρόσκρουση, θα πρέπει πρώτα να γνωρίζει δεδομένα όπως ο καιρός στην Ελλάδα, πώς οδηγούν οι Ελληνες οδηγοί, τι περιλαμβάνει ο ΚΟΚ, αλλά και πώς είναι οι δρόμοι στη συγκεκριμένη χώρα! 



«Στην πραγματικότητα οι εταιρείες πουλάνε την τεχνητή νοημοσύνη για decision making και αυτό γιατί αναγνωρίζουν ότι μια τέτοια παρουσίαση καθιστά το προϊόν τους πολύ πιο ελκυστικό για τους υποψήφιους επενδυτές» λέει στον «Φ» η Μάγκυ Κοντού, συνιδρύτρια της Simple Apps, διευκρινίζοντας πως η πλειοψηφία των start ups βρίσκεται ακόμα στο επίπεδο του decision making, στο να εκπαιδεύει δηλαδή ένα σύστημα μέσω αλγορίθμων, παρά στο κομμάτι του AI. «Προς το παρόν εκπαιδεύουν και μαθαίνουν τα μηχανήματα να κάνουν συγκεκριμένα πράγματα, χωρίς αυτά να είναι σε θέση να μπορούν να αποφασίζουν. Λειτουργούν με τη λογική μιας εξίσωσης, όπου τα δεδομένα Α και Β πρέπει να οδηγήσουν σε ένα προκαθορισμένο αποτέλεσμα Γ, όταν κανονικά το Γ θα έπρεπε να προκύπτει από τον υπολογιστή και να διαφέρει κατά περίπτωση», λέει χαρακτηριστικά. 

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος της ΟΕΣΥΝΕ, Ανδρέας Στεφανίδης, αναγνωρίζει ότι υπάρχει ένα πεδίο δόξης λαμπρό στο κομμάτι της τεχνητής νοημοσύνης, ωστόσο, όπως λέει, αυτό που πρέπει να μας ενδιαφέρει δεν είναι μόνο το τεχνολογικό αντικείμενο, αλλά και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. «Δεν είμαι σίγουρος ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί από μόνη της να στηρίξει την ελληνική οικονομία. Στο εξωτερικό όλα τα προγράμματα χρηματοδότησης που “τρέχουν” για τις start ups επιδοτούν, κυρίως, την παραγωγή στον πρωτογενή τομέα και τη μεταποίηση». Συνεχίζει δε λέγοντας: «Η Taxi Beat πουλήθηκε για 43 εκατομμύρια ευρώ, ποσό αντίστοιχο με αυτό που πουλήθηκε και η ΤΡΑΙΝΟΣΕ (45 εκατ. ευρώ). Αναλογιστείτε όμως πόσες θέσεις εργασίας προσφέρει η μία εταιρεία και πόσες η άλλη». 

Εστιάζοντας στο ελληνικό start up οικοσύστημα, ο κ. Στεφανίδης τονίζει πως οι ιδέες έχουν αρχίσει να ωριμάζουν, όμως προσκρούουν στην έλλειψη χρηματοδότησης. Προσθέτει πως η χώρα μας έχει μείνει αρκετά βήματα πίσω σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς δεν έχει αναπτυχθεί το κομμάτι του clustering, μια μέθοδος, που σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΟΕΣΥΝΕ μπορεί να συμβάλει τα μέγιστα στη μείωση του κόστους λειτουργίας μιας επιχείρησης και να οδηγήσει σε οικονομίες κλίμακος. «Πάρτε για παράδειγμα τη Νορβηγία που μεγαλώνει επιχειρηματικά με μόλις εννέα cluster τα οποία επικεντρώνονται σε ξεχωριστούς τομείς. Δυστυχώς, στην Ελλάδα δεν υπάρχει η κουλτούρα της συνεργασίας. Για να πάμε μπροστά και να προλάβουμε τις εξελίξεις επιβάλλεται να κατανοήσουμε ότι το clustering είναι το μέλλον όχι μόνο για τον κλάδο της πληροφορικής, αλλά για όλους τους κλάδους της ελληνικής οικονομίας» καταλήγει. 

Για φούσκα που αργά ή γρήγορα θα σκάσει, κάνει λόγο ο Μιχάλης Κόκκινος, ιδρυτής της εταιρείας Moptil, που εξειδικεύεται στο κομμάτι της επαυξημένης πραγματικότητας. «Στις μέρες μας καθένας δημιουργεί μία start up και ανάλογα με το marketing που εφαρμόζει, “φουσκώνει” σε μεγάλο βαθμό τη δραστηριότητα του» τονίζει. 

Καταθέτοντας την προσωπική του εμπειρία μέσα από τη συμμετοχή του σε αρκετά επιχειρηματικά forα που απευθύνονται στην start up κοινότητα, δηλώνει πως μία τέτοια πρακτική, παρότι δεν είναι θεμιτή, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να επιφέρει θετικά αποτελέσματα. Εξηγεί πως από το να υπάρχουν άνθρωποι που πέφτουν σε κατάθλιψη, λόγω ανεργίας, καλλιεργείται η ελπίδα ότι κρύβονται ευκαιρίες αρκεί κάποιος να είναι διατεθειμένος να τις εντοπίσει. «Οσοι αποφασίζουν να ασχοληθούν με το επιχειρείν ψάχνουν να βρουν ένα αντικείμενο δραστηριοποίησης. Είναι καλύτερο από το να περιμένουν το επίδομα και να μένουν σε κατάσταση αδράνειας». 

Παραδέχεται πως στην Ελλάδα υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις στον κλάδο της Πληροφορικής που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ομως, κατά τη γνώμη του, το οικοσύστημα δεν έχει ωριμάσει αρκετά. Υπάρχουν περιθώρια ανάπτυξης, αλλά προς το παρόν οι επίσημοι οργανισμοί που ασχολούνται με τις start ups δεν εμπνέουν εμπιστοσύνη. 

«Η αλήθεια με την τεχνητή νοημοσύνη είναι πως όσοι έχουν αναπτύξει τα κατάλληλα τεχνολογικά εργαλεία διατηρούν χαμηλό προφίλ και αποφεύγουν να διαφημίζουν στο ευρύ κοινό τη δραστηριότητά τους. Υπάρχει μια τεράστια παραφιλολογία γύρω από το συγκεκριμένο αντικείμενο και χρειάζεται προσοχή» υποστηρίζει ο CMO της Space Hellas, Παναγιώτης Μπέλλος. 

Αναλύοντας το προφίλ μιας τεχνολογικής εταιρείας, λέει πως ο παράγοντας τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό σε όλες τις υφιστάμενες πλατφόρμες και πως στο εγγύς μέλλον θα αποτελέσει τον πυρήνα λειτουργίας τους. Κάνει μάλιστα λόγο για τρεις κύκλους ζωής στον κλάδο της τεχνολογίας, υπογραμμίζοντας πως σε αυτή τη φάση διανύουμε το deep learning, όπερ σημαίνει ότι υπολογιστές δημιουργούν τα δικά τους patterns και καταλαβαίνουν - αξιολογούν έναν μεγάλο όγκο δεδομένων που διαφορετικά θα κατέληγε στα σκουπίδια. 

«Αναγνώριση φωνής, customer experience και virtual support, όλα μπαίνουν στη λογική του να μπορέσει η μηχανή να αντικαταστήσει τον ανθρώπινο παράγοντα. Φτιάχνονται υποδομές για διαχείριση πληροφορίας με βάση τη λογική». 

Υπενθυμίζει πως η παρθενογένεση υπάρχει μόνο σε ερευνητικό επίπεδο, στα διάφορα πανεπιστημιακά εργαστήρια ανά τον κόσμο και πως ο χρόνος αντιγραφής και εξέλιξης της πρωτότυπης ιδέας είναι πολύ σύντομος. «Η τεχνητή νοημοσύνη έχει πολύ δρόμο να διανύσει. Δυστυχώς, η Ελλάδα είναι follower και όχι από τις χώρες που καθορίζουν τις εξελίξεις». 

*Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Φιλελεύθερος