Πώς βλέπουν οι ελληνικές start ups το μέλλον της εργασίας

Από το επιθετικό marketing και την ικανοποίηση του πελάτη, στη δημιουργία  ευχάριστου εργασιακού περιβάλλοντος
Της Μαρίας Ακριβού
Από το επιθετικό marketing και την ικανοποίηση του πελάτη, οι επιχειρήσεις θέτουν πλέον ως προτεραιότητα, τη δημιουργία ενός ευχάριστου εργασιακού περιβάλλοντος καθώς αντιλαμβάνονται ότι ένας ευτυχισμένος εργαζόμενος μπορεί να αποδώσει τα μέγιστα, ακόμη και κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Μπιλιάρδα, ποδοσφαιράκια, εξεζητημένα γκουρμέ γεύματα, γυμναστήριο,  ακόμη και αίθουσα με  ... βιντεοπαιχνίδια επιστρατεύονται για την ψυχαγωγία του εργαζόμενου και τα ψυχρά γραφεία μετατρέπονται σε  ανοιχτούς χώρους που επιτρέπουν την άμεση επικοινωνία.
Την ίδια ώρα, οι διοικήσεις αξιολογούν και προσλαμβάνουν τους εργαζομένους τους με βάση την ευελιξία, την ταχύτητα και τις τεχνολογικές δεξιότητες που διαθέτουν, ενώ  πλέον δεν σχετίζουν την παραγωγικότητα  με τη φυσική παρουσία, αλλά με την ικανότητα τους να καλύπτουν ανάγκες και να επιλύουν προβλήματα εξ αποστάσεως, όταν αυτά προκύπτουν.
Το πώς θα διαμορφωθεί το μέλλον της εργασίας είναι ένα ερώτημα στο οποίο δύσκολα θα μπορέσει να δώσει κανείς απάντηση, δεδομένου ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων επιτάσσει αλλαγές σε επίπεδο λειτουργικό και οργανωσιακό. Έρευνες που σχετίζονται με το μέλλον της εργασίας αναφέρουν ότι μέχρι το 2140 όλες οι  εργασίες θα έχουν αυτοματοποιηθεί πλήρως και οι σκέψεις όλων είναι στα νέα επαγγέλματα που θα προκύψουν. Παράλληλα, η υιοθέτηση των ρομπότ στην βελτιστοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας, αναμένεται να οδηγήσει σε αφανισμό παραδοσιακών επαγγελμάτων, αλλά και στην ανάδυση νέων,εστιασμένων κυρίως στις νέες τεχνολογίες.
Ο τρόπος λειτουργίας των start ups, και δη των τεχνολογικών, είναι ενδεικτικός για να πάρει κανείς μια “γεύση” από τα όσα θα διαδραματιστούν στην αγορά εργασίας τα επόμενα χρόνια. Τα αλλεπάλληλα meetings και  οι υπερωρίες στο γραφείο, ανήκουν στο παρελθόν αφού οι “ψηφιακοί νομάδες”  είναι αυτό ακριβώς που χρειάζονται οι νεοφυείς επιχειρήσεις, οι οποίες για λόγους κόστους επιλέγουν να νοικιάζουν γραφεία, αντί να εδράζονται σε ιδιόκτητες εγκαταστάσεις.
Οι Digital nomads, όπως έχει επικρατήσει ο όρος, ζουν τη ζωή που όλοι ονειρεύονται. Ταξιδεύουν, έχουν τον πλήρη έλεγχο της διαχείρισης του χρόνου τους και παράλληλα υπηρετούν με τον ίδιο ζήλο το επάγγελμα που αγαπούν. Το μόνο που χρειάζονται είναι γρήγορη σύνδεση στο διαδίκτυο ,για να μην χάνουν κανένα επαγγελματικό e-mail, και έναν ανοιχτόμυαλο εργοδότη που να αντιλαμβάνεται ότι η απόδοση ενός εργαζομένου είναι συνάρτηση της παροχής κινήτρων και της ελευθερίας κινήσεων.
Αξίζει να σημειωθεί πως αρκετές εταιρείες παρακινούν τους εργαζομένους που λατρεύουν την αίσθηση της ελευθερίας, να συμμετέχουν σε κρουαζιέρες για νομάδες και να εργάζονται στον ίδιο χώρο με άτομα που διακατέχονται από την ίδια φιλοσοφία και τις ίδιες αξίες. Αλυσίδες ξενοδοχείων όπως η moxyhotels και η truby Hilton συνδυάζουν τη διαβίωση και την εργασία σε μια χαλαρή ατμόσφαιρα, ενώ start ups, όπως για παράδειγμα η Beunsettled και η Roam οργανώνουν επαγγελματικά ταξίδια διάρκειας 30 ημερών για νομάδες σε διαφορετικούς, εξωτικούς και μη προορισμούς. 
“Όλα τα “φανταχτερά” έπιπλα γραφείου, οι χυμοί και η αφθονία σε γεύσεις είναι πολύ ωραία και κάνουν την εργασιακή ζωή ευχάριστη, όμως δεν είναι αυτά που ορίζουν τον πυρήνα του ποιος είσαι ως εταιρεία. Ο τρόπος που ενεργείς, που ανταμείβεις, που δέχεσαι ή δεν δέχεσαι συγκεκριμένες πράξεις - θα καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο θα ενεργεί κάθε εργαζόμενος μέσα στο σύνολο” αναφέρει στον “Φ” ο Βασίλης Αποστολόπουλος, Συνιδρυτής της BibeCoffe, εταιρείας η οποία έλαβε πρόσφατα από το Uni.Fund χρηματοδότηση 400.000 ευρώ. Η εταιρεία του μέσω της χρήσης των τεχνολογιών IoT και Artificial Ιntelligence, αλλάζει τα δεδομένα στην παρακολούθηση και διαχείριση ποιότητας στο τελευταίο στάδιο της αλυσίδας διανομής του καφέ, περιορίζοντας σημαντικά τo κόστος (από απώλεια εσόδων και φήμης) στις εταιρείες παραγωγής και διάθεσης καφέ και στις αλυσίδες καφέ. 
Ο κ. Αποστολόπουλος υπογραμμίζει πως ο τρόπος αντιμετώπισης των εργαζομένων από τη διοίκηση, είναι αυτός που θα διαμορφώσει την κουλτούρα – ειλικρίνειας ή εξαπάτησης, τον σεβασμό ή την έλλειψη αυτού, το φιλικό κλίμα, γεμάτο ​​εμπιστοσύνη, χωρίς ξεκάθαρες συμφωνίες, χωρίς δυσπιστία. “Στην BibeCoffee έχουμε την ευκαιρία να σχεδιάσουμε κάτι τέτοιο όπως το ονειρευόμαστε, προάγοντας έναν «πίνακα αξιών» που θα βοηθήσει όλους μας να δώσουμε τον καλύτερο μας εαυτό μαθαίνοντας συλλογικά, εξερευνώντας τρελές ιδέες!” επισημαίνει.
Η εκτίμησή του είναι πως η σύγκλιση των τεχνολογιών αναδιαμορφώνει το μέλλον του χώρου εργασίας, του εργατικού δυναμικού και των διαδικασιών εργασίας. Σήμερα, όπως λέει, οι τεχνολογίες με διαφορετικές εφαρμογές και πλεονεκτήματα ενσωματώνονται μεταξύ τους για να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη που παρέχονται στους χρήστες. Επομένως, η υιοθέτηση τέτοιων τεχνολογιών μεταβάλλει τις ανθρώπινες συμπεριφορές τόσο σε φυσικούς όσο και σε εικονικούς χώρους. Επιπλέον, ως αποτέλεσμα του τεράστιου χρόνου και προσπαθειών, που οι άνθρωποι βάζουν στο χώρο εργασίας τους, οι επιχειρήσεις θα βιώσουν όλο και περισσότερο έναν ψηφιακό μετασχηματισμό στο εργασιακό τους περιβάλλον. 
“Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του μέλλοντος της εργασίας θα ενισχύσει περαιτέρω το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των εταιρειών που είναι σε θέση να «παρακολουθήσουν» και να ενσωματώσουν τις ψηφιακές μεταμορφώσεις. Μέσω της τεχνολογίας που προσφέρει η BibeCofee προσπαθούμε να συμβάλουμε στο digital transformation στην αγορά του καφέ”.
Αναφερόμενος στις νέες ευκαιρίες που δημιουργούνται, αλλά και στους κινδύνους που εγκυμονεί η τεχνολογία για την αγορά εργασίας, ο κ. Αποστολόπουλος ξεκαθαρίζει πως ο τρόπος ζωής ενός digital nomad ακούγεται σαν ένα πραγματικό όνειρο, αλλά κάθε «νομάς» γνωρίζει ότι υπάρχουν και μειονεκτήματα. Το τι ταιριάζει στον καθένα, για πόσο χρονικό διάστημα και υπό ποιες συνθήκες είναι πολύ σχετικό. Μάλιστα, μέχρι και πριν από λίγες ημέρες ο ίδιος απασχολούνταν στη Microsoft και ο συνεργάτης του, Παναγιώτης, στη Vodafone, γεγονός που υπογραμμίζει ότι έχουν συνηθίσει να εργάζονται κάτω από διαφορετικές συνθήκες και πλέον καλούνται να λειτουργήσουν ως start up.
Εκφράζει την άποψη ότι η παραγωγικότητα δεν εξαρτάται από την φυσική παρουσία αλλά από την σοβαρότητα με την οποία οι εργαζόμενοι λαμβάνουν τον ρόλο τους. Σήμερα ο καθένας που θέλει να εργαστεί ουσιαστικά, έχει όλα τα ψηφιακά εργαλεία για να αποδίδει χωρίς σύνορα από παντού, έχοντας όλα τα μέσα και τους συναδέλφους του μερικά κλικ μακριά.
“Η κουλτούρα μας είναι ο εργαζόμενος να νιώθει κομμάτι μιας σημαντικής τεχνολογικής προσπάθειας και ισότιμο μέλος της ομάδας. Για το λόγο αυτό, εκτός από τις αποδοχές που ανταποκρίνονται στο βαθμό εξειδίκευσης του εργαζομένου, έχουμε κρατήσει μετοχές που θα δοθούν σε εργαζομένους με σημαντική συνεισφορά στην εταιρεία ως επιβράβευση σε ορίζοντα τριετίας. Θέλουμε οι εργαζόμενοι μας να νιώθουν αλλά και να έχουν την εταιρεία κοντά τους ώστε να είναι αφοσιωμένοι στους υψηλούς στόχους της εταιρείας.” δηλώνει ο Κοσμάς Έλληνας, συνιδρυτής της nanoplasmas, τεχνοβλαστού του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος που δραστηριοποιείται στην κατασκευή καινοτόμων βιοαναλυτικών μικροεργαστηρίων (lab-on-a-chip) για την ταχύτατη ανίχνευση βακτηρίων και βιομορίων.  
Ο κ. Κοσμάς παραδέχεται πως η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή δρα, στην πλειονότητα των επιχειρήσεων, ευεργετικά στη λειτουργία τους καθώς υπάρχει μεγαλύτερος και εξ’ αποστάσεως έλεγχος σε μια παραγωγική διαδικασία, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί περισσότερα δεδομένα που μπορούν να αναλυθούν και να βελτιώσουν το προϊόν ή την παρεχόμενη υπηρεσία. Πρακτικά για τους εργαζομένους ίσως σημάνει λιγότερη αλλά πιο παραγωγική εργασία. 
“Σε επιχειρήσεις, όπως η δική μας, η φυσική παρουσία είναι απαραίτητη, αφού πρόκειται για ανάπτυξη τεχνολογίας και κατασκευή διατάξεων. Βέβαια σε πολλές επιχειρήσεις πληροφορικής η δουλειά γίνεται εξίσου αποτελεσματικά και εξ' αποστάσεως. Η γενικότερη άποψη μου, όπως και σε άλλους τομείς της ζωής, είναι ότι η φυσική παρουσία δεν μπορεί να αντικατασταθεί εντελώς, τουλάχιστον σήμερα, αφού απαιτείται σύμπραξη πολλών παραγόντων και ανθρώπων για την επίτευξη ενός επιτυχημένου προϊόντος ή υπηρεσίας” καταλήγει.
Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι τα μεγάλα και άκαμπτα επιχειρηματικά σχήματα θεωρούνται απαρχαιωμένα και πως για να μπορέσει μια εταιρεία να αναπτυχθεί, επιβάλλεται να υιοθετήσει στρατηγικές που βασίζονται στην ευελιξία και την ικανότητα προσαρμοστικότητας, αρχές τις οποίες, μαζί με το όραμά της, θα πρέπει να εμφυσήσει στους εργαζομένους της.
* Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Φιλελεύθερος