Το νέο πρόσωπο του τουρισμού στην εποχή του digital transformation

Η Ελλάδα, ενώ διαθέτει μακρά παράδοση στον τουρισμό,  μόλις πρόσφατα ανακάλυψε τη σημασία του digital transformation
Της Μαρίας Ακριβού
Μπορεί ο τουρισμός να φέρνει το χρήμα στη χώρα, όμως η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται ο ανταγωνισμός εγείρει ερωτήματα για το αν το τρίπτυχο «ήλιος, θάλασσα και ιδανικές καιρικές συνθήκες» θα εξακολουθεί να προσελκύει με τον ίδιο ρυθμό τουρίστες υψηλής οικονομικής επιφάνειας. 
Προορισμοί που μέχρι πρότινος δεν ήταν στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη, μπαίνουν δυναμικά στο στόχαστρο των tour operators και κάνουν αισθητή την παρουσία τους, αξιοποιώντας στο έπακρο τα οφέλη που προσφέρουν τα νέα τεχνολογικά εργαλεία. Πλήθος startups δίνουν μάχη και διεκδικούν μια θέση στην τουριστική βιομηχανία, προσφέροντας καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες που στοχεύουν στη βελτιστοποίηση της εμπειρίας του πελάτη. 
Το οξύμωρο είναι πως η Ελλάδα, ενώ διαθέτει μακρά παράδοση στον τουρισμό και ισχυρό brand name, εντούτοις μόλις πρόσφατα ανακάλυψε τη σημασία του digital transformation και της δημιουργίας ενός οικοσυστήματος για την «εκκόλαψη» νεοφυών τουριστικών επιχειρήσεων. Την αρχή έκανε το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ) με την εγκαινίαση του Capsule-T, του πρώτου ελληνικού επιταχυντή αποκλειστικά για τον τουρισμό, ο οποίος θα συνδέει τις νεοφυείς επιχειρήσεις τεχνολογίας στον τουριστικό τομέα με τους ηγέτες του κλάδου και τους επενδυτές. Στόχος είναι η ανάπτυξη και η οικονομική υποστήριξη σε 65 startups μέχρι το 2021, καθώς επίσης η εκπαίδευση και η καθοδήγηση σε περισσότερους από 300 νέους και νέες που θα συμμετέχουν στα προγράμματά του. 
Εκτός όμως από την πρωτοβουλία του θεσμικού φορέα που κάνει την εμφάνισή της με μεγάλη χρονική υστέρηση στην ελληνική αγορά, τα τελευταία χρόνια έχουν παρατηρηθεί αξιόλογες προσπάθειες από νέους που φιλοδοξούν να προσφέρουν κάτι διαφορετικό. Ειδικότερα, μια προσπάθεια που έχει συγκεντρώσει πάνω της τα βλέμματα της διεθνούς επιχειρηματικής κοινότητας είναι εκείνη της welcome Pickups, η οποία, μέχρι στιγμής έχει λάβει χρηματοδότηση ύψους 5 εκατ. ευρώ από Ελληνες και ξένους επενδυτές για τη γεωγραφική, προϊοντική και τεχνολογική της ανάπτυξη. 
Καλωσορίζοντας τους τουρίστες! 
Οπως εξηγεί στον «Φ» ο Αλέξανδρος Τρίμμης, ένας εκ των συνιδρυτών της Welcome, η εταιρεία του προσφέρει στον ταξιδιώτη τον πιο εύκολο τρόπο να μεταφερθεί από το αεροδρόμιο στο ξενοδοχείο σε 34 προορισμούς παγκοσμίως. Μέσω αυτής της πρώτης επαφής με τον πελάτη και των δεδομένων που συλλέγει, σκοπός της είναι να ενορχηστρώσει τη καλύτερη δυνατή ταξιδιωτική εμπειρία στον προορισμό από την πρώτη ώς την τελευταία στιγμή. «Απευθυνόμαστε σε έξυπνους ταξιδιώτες που μετακινούνται είτε για επαγγελματικούς είτε για προσωπικούς λόγους και θέλουν να έχουν την πιο εύκολη και προσωποποιημένη ταξιδιωτική εμπειρία», λέει χαρακτηριστικά. 
Πρόκειται για μία υπηρεσία που φέρνει σε επαφή τον χρήστη με επαγγελματίες οδηγούς, μέσω της οποίας οι επισκέπτες μπορούν να κλείσουν εκ των προτέρων την παραλαβή τους από το αεροδρόμιο, το λιμάνι ή τον σταθμό. Παράλληλα, δίνει τη δυνατότητα στον χρήστη να κλείσει εισιτήρια για αξιοθέατα και μουσεία, να οργανώσει διαδρομές και να περιηγηθεί σε διάφορα μέρη που τον ενδιαφέρουν με τον οδηγό. 
Η άποψη του κ. Τρίμμη για τον τουρισμό είναι πως ειδικά το κομμάτι του Hospitality είναι από τους κλάδους που σημειώνουν τεχνολογική καθυστέρηση, ωστόσο εκτιμά πως με την έλευση της νέας γενιάς σε θέσεις-κλειδιά των τουριστικών επιχειρήσεων η προσαρμογή θα επιταχυνθεί την επόμενη περίοδο. 
«Οι startups που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό έχουν μια θαυμάσια ευκαιρία να ανταγωνιστούν και να προσπεράσουν προσπάθειες του εξωτερικού. Αυτό οφείλεται στο ότι η χώρα, εξαιτίας του μεγάλου αριθμού τουριστών, μπορεί να δράσει σαν ένα sandbox όπου οι εταιρείες αυτές μπορούν να δοκιμάσουν καινούργια προϊόντα πρώτα εδώ και μετά να τα εξαγάγουν». Δηλώνει ώς έναν βαθμό ικανοποιημένος από το επίπεδο του ελληνικού startup οικοσυστήματος και επισημαίνει πως η επιτάχυνση θα προκύψει από την εισροή νέων επενδυτικών κεφαλαίων στον χώρο, αλλά και μέσω της ωρίμανσης των πρώτων εταιρειών, οι οποίες θα εξαγάγουν τεχονογνωσία και κατάλληλα στελέχη για να επανδρωθεί στη συνέχεια πολύ μεγαλύτερος αριθμός εταιρειών. 
Στόχος της Welcome είναι το 2019 να φτάσει τους 60 προορισμούς, να αναπτύξει περαιτέρω συνεργασίες με ξενοδοχεία, μικρότερα καταλύματα, επιχειρήσεις, αλλά και με αεροπορικές εταιρείες, και να βελτιώσει το υφιστάμενο τεχνολογικό προϊόν. 
Στο επίκεντρο η άυλη πολιτιστική κληρονομιά 
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και περίπτωση της pculiar.com, εταιρείας που ξεχώρισε στον διαγωνισμό θαλάσσιας οικονομίας Bluegrowth. Σύμφωνα με τον Γιώργο Τατάκη της pculiar.com, το digital transformation προχωρά με γοργούς ρυθμούς και όσο τα οφέλη του γίνονται αντιληπτά από τους εμπλεκομένους στη θαλάσσια οικονομία, τόσο περισσότερες θα είναι και οι εφαρμογές του. 
Το pculiar είναι μία online εφαρμογή με σκοπό την καταγραφή και διάδοση της παγκόσμιας άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα έγκειται στο περιεχόμενο υψηλής ποιότητας, αφού οι φωτογράφοι/συγγραφείς του βραβεύονται, δημοσιεύονται και πραγματοποιούν εκθέσεις διεθνώς σε πολύ σημαντικά μέσα και ιδρύματα.  
Απευθύνεται στον ταξιδιώτη που θέλει να ζήσει τοπικές εμπειρίες πολιτισμού στον προορισμό του και να γνωριστεί με την τοπική κοινότητα και κουλτούρα. Οι φωτογραφίες και οι βιωματικές εμπειρίες που θα βρει στο pculiar.com θα του εξάψουν την φαντασία, ενώ μέσω των pculiar experiences έχει τη δυνατότητα να επισκεφθεί το κάθε δρώμενο, συνοδεία συνεργατών και να ζήσει τις εμπειρίες που του περιγράφονται. 
Ταυτόχρονα, το pculiar αξιοποιεί νέες τεχνολογίες σε συνδυασμό με την τέχνη της φωτογραφίας, δημιουργώντας ένα νέο προϊόν που καλύπτει την ανάγκη του «experiential tourism», κάνοντάς το μοναδικό στο είδος του. Οι εμπειρίες και η δουλειά των φωτογράφων/συγγραφέων παραδίδεται στον χρήστη μέσω του διαδικτύου, αξιοποιώντας τεχνολογίες από κοινωνική δικτύωση, geolocation και επικοινωνία με άλλες πλατφόρμες μέσω του API, έως machine learning artificial intelligence -η πιο πρόσφατη προσθήκη-, που θα επιτρέπει στο εγγύς μέλλον την εφαρμογή αλγορίθμων για την ανεύρεση δρώμενων βάσει πάρα πολλών παραμέτρων, όπως για παράδειγμα τα συναισθήματα (χαρά, λύπη), τα δρώμενα θρησκευτικού χαρακτήρα ή μη (εντοπίζοντας στις φωτογραφίες σύμβολα όπως σταυροί κ.ά.), την παρουσία αλόγων ή άλλων ζώων, την επισκεψιμότητα του εθίμου, και αναρίθμητων ακόμη παραμέτρων που δημιουργούνται πλέον αυτόματα από τη μηχανή τεχνητής νοημοσύνης. 
Ο κ. Τατάκης υπογραμμίζει πως ο τουρισμός στη χώρα μας αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες, αφού τόσο οι επιχειρηματίες όσο και οι χρήστες έχουν εξοικειωθεί πλέον με τη χρήση εργαλείων κρατήσεων για τη διαμονή τους αλλά και τη μετακίνησή τους. Παρ' όλα αυτά, ο τομέας στον οποίο παρατηρείται υστέρηση, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, είναι η ποιοτική πληροφορία για τη βελτίωση της εμπειρίας του επισκέπτη στον προορισμό του. 
Αναγνωρίζει πως οι δυσκολίες που συναντά μια επιχείρηση στη χώρα μας είναι οικονομικές και γραφειοκρατικές. Εκτός όμως από την υπερφορολόγηση, τονίζει, πως η οικονομική κατάσταση της χώρας έχει κλείσει τη στρόφιγγα για όσους αναζητούν χρηματοδότηση. «Οι τράπεζες στην Ελλάδα δεν επενδύουν σε νέα επιχειρηματικά σχέδια, θεωρώντας οποιαδήποτε τέτοια κίνηση υψηλού ρίσκου. Επιπλέον, οι νεοφυείς επιχειρήσεις δεν λαμβάνουν καμία φορολογική ελάφρυνση ή περίοδο χάριτος, όπως ισχύει σε άλλες χώρες, κίνηση η οποία θεωρείται απαραίτητη για την εκκίνησή τους», τονίζει. 
Στα άμεσα σχέδια συγκαταλέγεται το pculiar experiences που θα είναι και ο βασικός πυλώνας εσόδων, η προσέλκυση νέων φωτογράφων/συγγραφέων και η ένταξή τους στην ομάδα pculiar, καθώς και το pculiar gastronomy. Σε ό,τι αφορά τον τρίτο πυλώνα, αυτόν της γαστρονομίας, η ομάδα του pculiar θα επιδιώξει να μπει στα σπίτια των νοικοκυρών και να δοκιμάσει τοπικές, σπιτικές συνταγές, οι οποίες θα καταγράφονται και θα προστίθενται στο ευρετήριο του pculiar gastronomy.
*Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Φιλελεύθερος